Autoqefalia Ortodokse Shqiptare, shprehje e lartė e atdhedashurisė
(Zbulohet dokumenti autentik i tradicionalizmit ortodoks shqiptar) Dekreti qė kemi pasqyruar nė kėtė faqe ėshtė njė dokument autentik qė shpreh dhe pranon pavarėsinė e ortodoksisė shqiptare autoqefale, si njė institucion i shkėputur nga Partriarkana e kishės greke, sepse para autoqefalisė Kisha Ortodokse Shqiptare ka qenė e ndėrvarur prej saj. Atdhetarėt klerikė ortodoksė shqiptarė janė vrarė pėr ta mbrojtur autoqefalinė dhe nėpėrmjet saj, ēėshtjen kombėtare shqiptare.


Mėmėdhetarėt e besimit ortodoks tė qytetit tė Beratit kanė vepruar me kurajo, duke shpallur hapur autoqefalinė qė prej vitit 1922.

Prej kėsaj periudhe ata kanė vepruar nė emėr tė saj dhe i kanė dhėnė kuptim besimit Ortodoks nė Shqipėri.Kisha Autoqefale Ortodokse Shqiptare ėshtė njė demonstrim i institucionalizuar i besimit ortodoks tradicional shqiptar, i cili erdhi si nevojė e kohės, pėr shkak tė presionit tė kishės ortodokse greke, e cila edhe sot e kėsaj dite mban tė mbyllur nė sirtarėt e saj Statutin e Shenjtė tė miratuar qė nė vitin 1922 nga patriotėt ortodoksė shqiptarė nė inagurimin e saj nė qytetin e Beratit.

Misionarėt mė nė zė tė saj janė Fan Stilian Noli dhe dhjetra besimtarė ortodoksė, pėrfaqėsues tė inteligjencės shqiptare tė kohės, tė cilėt nėn frymėn kombėtare bėn fakt njė traditė shumėshekullore tė popullit tonė nė rrugėn e besimit fetar.
Janė kėta mėmėdhetarė qė nė vite kanė dhėnė njė kontribut shumė tė ēmuar nė lėvizjen kombėtare shqiptare, nė mbrojtjen e saj, duke dėshmuar lidhjen e saj shpirtėrore me kombin dhe shqiptarizmėn.Berati, ky qytet i lashtė shumė shekuj para Krishtit, njė nga qytetet mė tė lashta tė Evropės, jep provėn mė tė lartė tė mbrojtjes sė autoqefalisė, tė besnikėrisė kombėtare nė ruajtjen e vlerave nga vetė besimtarėt ortodoksė beratas nė Luftėn e Dytė Botėrore, tė cilėt me sakrificė njerėzore ruajtėn prej ekspeditave naziste Kodikėt e Shenjtė tė Beratit.

Nė kėtė akt kombėtar u vranė shumė njerėz besimtarė, qė kėto vlera tė mėdha kombėtare tė mos binin nė duart e gjermanėve. Sot Shqipėria krenohet me kėto vlera pėrpara tėrė botės sė qytetėruar, si njė vend qė edhe nė lashtėsi ėshtė drejtuar me ligje e kode kushtetuese.
-E formuar nė 12 shtator tė vitit 1922, ajo e ushtroi autoritetin e saj nė territoret shqiptare, duke i rezistuar me shumė dinjitet presionit, dhunimit deri nė vrasje tė klerikėve shqiptarė prej kishės ortodokse greke, e cila sipas gjykimit tė saj paradoksal, pretendonte se kudo ku ka ortodoks ata janė grekė. Nė kėtė kuadėr, duke vlerėsuar kėtė dokument autentik, ėshtė e nevojshme qė ēdo besimtar tė veprojė nė mėnyrė atdhetare, duke bėrė tė njohur ēdo dokument tė kėsaj natyre dhe duke i bėrė ato pjesė tė pandarė tė trashėgimisė sonė tradicionale kulturore e fetare. Tė tilla objekte pranojnė dhe dėshmojnė mbi aktivitetin atdhetar tė mėmėdhetarėve shqiptarė edhe nė besimin tonė ortodoks.Nėpėrmjet dokumenteve tė tilla, arrijmė tė kuptojmė se Kisha Ortodokse Autoqefale Shqiptare ka vepruar nė mėnyrė institucionale, duke vlerėsuar kohė pas kohe kontributet e besimtarėve tė saj nė interes tė Shqipėrisė. Kjo pasuri kombėtare dėshmon edhe njė here se, ortodoksit shqiptarė nuk janė grekė.

Askush nuk mund tė dyshojė nė etnicitetin e tyre edhe pse ky element shpirtėror i shfaqjes sė tyre sot po goditet me dinakėri nga segmente antishqiptare brenda drejtuesve tė Kishės Ortodokse Shqiptare. Ne tashmė dimė se Autoqefalia ortodokse shqiptare ka pasur Statutin e saj tė Shenjtė. Ka ardhur koha qė ai tė dalė nė dritė tė diellit. Uzurpimi i postit tė drejtimit tė Kishės ortodokse Autoqefale Shqiptare nga njerėz me kombėsi greke, si nė qendėr dhe Metropilitin e Gjirokastrės, ėshtė njė pėrdhunim qė i bėhet besimit ortodoks tradicional shqiptar. Ky veprim i hapur antishqiptar po reflektohet sot edhe nė drejtime tė tjera tė veprimtarisė sė shtetit grek ndaj Shqipėrisė, tė cilat po sjellin pasoja nė marrėdhėniet ndėrshtetėrore.

-Tendenca e turravrapit tė qarqeve shovene greke dhe segmenteve dashakeqėse brenda besimit dhe nė politikė, pėr greqizimin e jugut tė Shqipėrisė, tė sinkronizuara me trysninė e ftohtė politike, ekonomike dhe fetare, janė hapėsirat qė mbajnė sot peng ēėshtjen ēame, ēėshtjen e minoritetit dhe emigrantėve shqiptarė dhe marrėdhėniet midis dy shteteve. Nė kėtė cėshtje i referohemi vetėm tė vėrtetės tė mbėshtetur mbi faktet historike. Shqipėrisė i ka ikur Autoqefalia e Kishės sė saj Ortodokse Kombėtare, sepse nė kėtė kohė kalimtare ajo ėshtė ndodhur nėn agresionin grek nė hapėsirė tė gjerė, jo vetėm nė atė shpirtėror. Jeta shqiptare po e ndien morsėn greke nė tė gjitha drejtimet.

Filozofia e errėt e “megalidhesė” po vepron hap pas hapi pėr ēkombėtarizmin, asimilimin dhe shtrėmbėrimin e memorjes historike shqiptare. Nuk ėshtė e vėshtirė sot tė pėrcaktohen drejtimet themelore ku vepron kjo filozofi dogmatike, raciale e mbarsur me ideologjinė fetare me frymė greke.
Nėn petkun e klerikėve tė ortodoksisė greke, strukturat greke synojnė qė nė Shqipėri tė ngjallin tendencėn e rritjes sė besimtarėve nė besimin ortodoks nė tė gjitha format, qė ky kontigjent tė mbėshtesė nė tė ardhmen tendencėn greke tė besimit tė njėhėsuar me kombėsinė. Ortodoksia greke synon shkombėtarizimin e besimit ortodoks tradicional tė shqiptarėve.

Argumenti ideologjik nė bazė tė vlerėsimit qė i bėhet besimit fetar nė Shqipėri ėshtė i pranishėm, por jo asnjėherė ajo nuk mund tė pranohet sipas metodologjisė bizantine greke. Ai ka marrė formėn e tij tė shprehjes nė bashkėjetesėn fetare, e cila deri mė sot nuk i ka shkaktuar probleme shoqėrisė shqiptare.

Ėshtė politika shqiptare ajo qė i ka hapur rrugėn rrezikut tė greqizimit tė jugut tė Shqipėrisė, me tė gjitha format dhe hapėsirat e keqpėrdorura pėr kėtė qėllim. Ėshtė tėrheqja politike qė i ka hapur rrugėn ortodoksisė greke, e cila kohė pas kohe tenton tė pėrfshihet nė skandale politikė, si pjesė e veprimtarisė pėr shkombėtarizmin e shqiptarėve nė tė gjitha format.

Emėrimi i priftit grek si peshkop nė Peshkopatėn e Gjirokastrės, shfaq hapur qėndrimin arrogant tė drejtuesit tė Kishės Ortodokse nė Shqipėri, i cili me kokėfortėsi vazhdon tė zbatojė masat pėr greqizimin e kishės shqiptare.Tradicionalizmi ortodoks shqiptar vazhdon tė goditet pa mėshirė nė sy tė opinionit shqiptar dhe atij ndėrkombėtar.
Tashmė nuk ka vend pėr dyshime se Sinodi i Shenjtė pėrbėhet nė shumicė nga priftėrinj grekė. Ky statut mbetet i baltosur pėrfundimisht, duke u vėnė qėllimisht e nė mėnyrė tė njėanshme nė shėrbim tė qarqeve reaksionare vorioepirote.

Marrėdhėniet midis dy shteteve janė lėnė tė ndjekin rrjedhėn e tyre, por pa menduar se luhatjet po lėnė pasoja shumė tė rėnda nė thellimin e pėrēarjes dhe tė armiqėsisė, pėr tė cilat do tė duhet shumė kohė qė ato tė normalizohen. Marifetet politike tė politikės greke janė kthyer nė njė rrezik permanent, duke e krahasuar atė me njė njeri qė rri me kopaēe nė dorė pas dere dhe pret vetėm rastin tė tė godasė.
-Ēėshtja e zgjidhjes sė konflikteve midis dy shteteve kėrkon subkoshiencė politike me standarde qytetare, sepse nė tė kundėrt ato nuk mund tė kalojnė kurrsesi pa lėnė gjurmė tė hidhura nė memorjen historike tė popujve qė dėshirojnė tė jetojnė nė fqinjėsi.

Politika shqiptare duhet tė respektojė me fanatizėm kodin kombėtar, tė tjerė breza le ta ēojnė atė mė pėrpara. Pėrballė saj, parėsor mbetet misioni i inteligjencies shqiptare, angazhimi i saj nė edukimin patriotik kombėtar pėr tė rritur vitalitetin krijues nė dimensionet patriotike mbarėkombėtare. Kjo do tė shmangė vakuumet nė hapėsirėn e mbrojtjes sė interesave kombėtare.
Kontributet e saj dhe tė njerėzve patriotė janė njė rezervė e fuqishme, pėr tė arritur nė ato lartėsi, qė do t’i bėjė shqiptarėt tė ndihen dinjitozė pėr vlerat e tyre qytetėrimore.

 
 
 
Daniela BONI
Shkrimet e tjera të këtij autori
Publikuar më 01 shkurt, 2012 nė orėn 12:08
Madhësia e shkronjave:
Rrit madhësinë e shkronjave
Kategoria: Kulturė
 
 
BUKURIA E KALIT SHIHET NĖ VRAPIM
E enjtė, 17 maj 2012 - 23:00
Tregim A ėshtė mė mirė t’i hipėsh kalit qorr, apo thiut tė egėr? - kėshtu po e nisi tregimin me fjalėn e urtė. Nuk ėshtė ēėshtja qė kali sheh dhe dėgjon...
LEPURI EDHE PSE LEPUR VETĖMBYTĖS, I SHPALLUR ...
E premtė, 11 maj 2012 - 07:03
(Tregim)
KU MĖ SHKUAT?!
E martė, 08 maj 2012 - 19:26
Poezi
14) SUGJERIME, AFORIZMA DHE MAKSIMA
E premtė, 04 maj 2012 - 18:39
DO TĖ JETOSH ME YJET!
E premtė, 04 maj 2012 - 17:08
POEZI (Elegji kushtuar vėllait tė idealeve revolucionare, Hysni Milloshit)
Vazhdo në kategorinë: Kulturė
 


Redaksia jonë
- - - - - -
+377 (0) 44 000 000
Kategoritë

LajmeOpinionIntervistaHistoriKulturėTė ndryshmeEnglishShėndetėsi
Developed by Arlind Nushi