DIPLOMAICA.dk

Teuta Hoxha: Libri i Fevziut i referohet ditarëve të zhdukur

Rezarta Delisula

Vetëm një ditë më parë Nexhmije Hoxha deklaroi se janë zhdukur nga Arkivi i shtetit dorëshkrimet origjinale të ditarëve politikë e familjarë të Enver Hoxhës. Për të argumentuar deklaratën e saj, ajo citoi një përgjigje të drejtorisë aktuale të arkivit për mosekzistencën e tyre. Sipas Nexhmijes, me arkivin po merrej Teuta Hoxha, bashkëshortja e djalit të saj të madh. Për të kuptuar më qartë atë çka pretendon familja, ne intervistuam Teuta Hoxhën e cila mes të tjerash pohon se një pjesë të ditarëve që mungojnë janë botuar në librin e gazetarit të njohur Blendi Fevziu.

Drejtoresha e Arkivit të Shtetit znj. Nevila Nika, në një nga gazetat e përditshme është shprehur që dokumentet mund t’i ketë vetë familja, sa qëndron ky pretendim?
Më vjen keq që është ngritur ky pretendim. Unë gati do ta quaja akuzë. Po t’i kishim vetë Ditarët, pse do të bëhej kjo deklaratë për shtyp. Madje mund të them, me një logjikë të thjeshtë, ne do t’i kishim bërë dëm vetes, se do të mbyllnim çdo mundësi për t’i bërë publike këto dokumente. Nevila mbase nuk e di, që Nexhmije Hoxha e ka ngritur problemin e dokumenteve të Enver Hoxhës, shumë vite më parë. Ajo u ka drejtuar letra të gjithë Kryeministrave socialistë duke iu kërkuar ndihmë jo vetëm për dokumentet, por edhe për objektet muzeale që po shpërdoroheshin. E keqja është që, ajo s’mori asnjë përgjigje, madje as nga Presidentët Rexhep Mejdani dhe Alfred Moisiu.

-Megjithatë, dua edhe njëherë të sqaroj, ne nuk kemi akuzuar askënd, as drejtoreshën e sotme dhe as ndonjë që ka qenë para saj. Në deklaratën e Nexhmije Hoxhës, thuhet qartë : Të vihet gisht mbi përgjegjësit, kushdo qofshin këta, direkt a indirekt, të brendshëm e jo më pak të jashtëm, të vjetër apo të rinj. Prandaj Nevila nuk ka pse me këto prononcime, të tërheqë mbi vete fajin. Ndërsa, për shkeljen e ligjit që janë dhënë për shfrytëzim dokumente nga fondi personal i Enver Hoxhës, le ta mbajë përgjegjësinë kush e ka firmosur shkresën për shfrytëzimin e tyre.

Ju keni dokumente mbi të cilat do t’i mbështesni pretendimet tuaja?
Sigurisht që kemi, por nuk i japim dot për shtyp, pasi do ta çojmë dosjen në Prokurori.
Si është vepruar me Arkivin e KQPPSH?
Menjëherë pas ndryshimeve politike që ndodhën në Shqipëri në vitin 1991, Arkivi i KQ të PPSH i kaloi Partisë Socialiste. Me sa më kujtohet, pas pak muajve, i gjithë Arkivi i KQ-së kaloi në Arkivin e Shtetit. Në të përfshihej edhe fondi dokumentar i Enver Hoxhës.
Në cilin vit Enver Hoxha fillon të mbajë Ditar?
Enver Hoxha ka filluar të mbajë Ditar të rregullt, nga viti 1955, deri në vitin 1984. Gjithsej kanë qenë 130 blloqe (kalendarë) me shënime të tij. Në 30 blloqe janë të shkruar vetëm Kujtimet. Janë me qindra faqe, të shkruara nga Enver Hoxha.
Si veprohej me Ditarët e shkruar, ku mbaheshin?
Enver Hoxha në fund të çdo viti, ose pak muaj më pas, Ditarët (blloqet) e përfunduar ia jepte sekretarit të tij personal, Haxhi Kroi, i cili i dorëzonte në Arkivin e Komitetit Qendror të PPSH. Kështu veprohej edhe për materiale të tjera.
Çfarë përmbanin Ditarët Personal?

Në Ditarë, Enver Hoxha nuk shkruante vetëm për probleme të ngushta personale dhe familjare. Ai hidhte në to, shumë mendime dhe refleksione të ndryshme, për probleme që kishin të bënin me politikat e brendshme si dhe ato ndërkombëtare. Kjo ka qenë arsyeja që këta Ditarë nuk i ka mbajtur në ambientet e shtëpisë, por i ka dorëzuar në Arkivin e Komitetit Qendror të PPSH.
Si lindi dyshimi tek ju për ti kërkuar Ditarët?

Me daljen e librit të Blendi Fevziut “Enver Hoxha” me dokumente nga arkivi personal i Enver Hoxhës, ne, duke njohur ligjin mbi Arkivat që: “Fondet personale nuk jepen për shfrytëzim para 50-150 vjetësh edhe atëherë kur jepen, vetëm pasi është marrë leja e familjarëve”, të shqetësuar për këtë abuzim që kishte ndodhur, vendosëm që, unë të shikoja se çfarë po bëhej me dokumentet e fondit personal të Enver Hoxhës. Për sa munda të konstatoj nga kërkimet e bëra në Arkivin e Shtetit, situata ishte tragjike.
Ditarët Personal (origjinale) ishin zhdukur. Blloqet e Kujtimeve (origjinale) ishin zhdukur. Materiale të tjera të shkruara nga ai,(nëpër fondet e Arkivit të KQPPSH), ishin fotokopjuar dhe origjinalet ishin marrë (zhdukur) nga dosjet. Bisedova me drejtoreshën e ASH znj. Nevila Nika dhe ajo më tha që nuk kishte dijeni për Ditarët dhe Kujtimet origjinale. Kjo na shtyu që ne do t’i drejtohemi Prokurorisë, si i vetmi organ hetimor në Shqipëri.

Po Blendi Fevziu çfarë materialesh ka shfrytëzuar?
Unë, nuk mund të aludoj për askënd për humbjen e Ditarëve, por është fakt që Blendi Fevziu në librin e tij “Enver Hoxha”, i referohet këtyre Ditarëve. Madje, ai në një intervistë ka thënë që,: “Unë disponoj edhe shumë materiale të tjera nga fondi personal i Enver Hoxhës dhe së shpejti do të nis të shkruaj një libër tjetër”.
Por, ajo që mund të them për rastin e Blendi Fevziut, është shkelja ligjore që ka bërë Arkivi i Shtetit, duke i dhënë për shfrytëzim fondin personal të Enver Hoxhës, pa kërkuar lejen e familjarëve. Dhe shkelja akoma më e rëndë që, ka bërë ky institucion, është dhënia e kartelës mjekësore që është botuar tek libri “Enver Hoxha” (f.280).
-Nuk ka Arkiv në botë që ta japë këtë lloj dokumentacioni për shfrytëzim, është tepër personal.
Kjo ndodh, vetëm për ndonjë shkak shumë madhor dhe gjithnjë me lejen e familjarëve. Kurse në Shqipëri, jepet të shuaj kuriozitetin një gazetar!. Problem tjetër që ka lidhje me Blendi Fevziun, janë filmat dokumentarë mbi jetën personale dhe familjare të Enver Hoxhës. Transmetimi i këtyre filmave pa aprovimin tonë është shkelje flagrante jo vetëm e jetës private të Enver Hoxhës, por e gjithë familjes së tij.
Ku ndodheshin këto filma?
Drejtoresha e Arkivit të Shtetit e mohon që këto bobina filmike kanë qenë pranë këtij Arkivi. Nuk e di sa është i vërtetë ky pohim i saj. Megjithatë, ne do t’ia lemë Prokurorisë ta zgjidhë.
Çfarë prisni të ndodhë nga organet e hetimit?
Presim të hetohet dhe të zbulohet se kush ka vënë dorë mbi këto dokumente dhe të gjendet se ku ndodhen.
Krahas përgjigjes formale ju thanë informalisht si dhe kur u zhdukën ato?
Pse u zbulua tani kjo humbje, nuk do të thotë që ne akuzojmë drejtuesit aktualë të Arkivit të Shtetit. Ndërsa për përgjigje informale, nuk bëhet fjalë, se unë jam e bindur, që po të dinin diçka se ku ndodhen dokumentet, vetë drejtoresha e Arkivit,do t’i jepte zgjidhje këtij problemi.
Kur do ta bëni kallëzimin në Prokurori?
Shumë shpejt.
Sa kohë keni që punoni në Arkiv?
Kam disa javë.
A keni pasur ndonjë pengesë nga administrata e arkivit?
Absolutisht asnjë pengesë. Madje, dua ti falenderoj që, janë treguar të gatshëm, brenda rregullave, të më jepnin të gjitha dosjet me materiale që kam kërkuar.

Tiranë, më: 03/02/2012

Publikuar më 03 shkurt, 2012 në orën 20:12

Madhësia e shkronjave:

Kategoria: Lajme

F T E S Ë

E dielë, 20 maj 2012 - 05:46
Të dashur bashkatdhetarë! Jemi të nderuar, që kemi rastin t´ju njoftojmë, që deputeti i Kuvendit të Kosovës dhe udhëheqësi i Lëvizjes VETËVENDOSJE, Albin ...

Ndalojeni spastrimin etnik në Kosovë!

E premtë, 18 maj 2012 - 18:55
Shkruan: Vagn Rasmussen Vizitë e dy udhëheqësve të VETËVENDOSJES nga Kosova, në Danimarkë.

BDSH letër të hapur Ali Ahmetit

E premtë, 18 maj 2012 - 14:12
Bashkimi Demokratik Shqiptar që drejtohet nga Bardhyl Mahmuti i ka shkruar një letër të hapur kreut të BDI-së, Ali Ahmetit pas deklarimit të tij të fundit ...

Greqia, bashkëpuntore e serbisë në krimet e l...

E enjtë, 17 maj 2012 - 12:02
Shkruan: Spiro Butka Ndërsa presidenti Serb Tadiç, provokon me vizitën e tij në manastirin e lashtë Shqiptar të katoliçizmit Romak, shteti Grek në fali...

Dashuria për kombin - kryebesimi i shqiptarëv...

E shtunë, 12 maj 2012 - 06:02
Lista për Shqipëri Natyrale përshëndet protestat e shqiptarëve në Shqipërinë Lindore, ka deklaruar Koço Danaj, drejtuesi i kësaj liste, e cila vepron për b...

Vazhdo në kategorinë: Lajme