Rusia pretendon se 91 dronë u përdorën në këtë sulm të supozuar.
[Reuters]
Ukraina mohon fuqishëm se e ka kryer këtë sulm dhe e quan pretendimin një gënjeshtër me qëllim politik.[Top Channel]
Deri tani nuk ka prova të pavarura publikisht që të konfirmojnë se ky sulm me 91 dronë ka ndodhur vërtetë.
[United 24 Media]
Pra, numri i dronëve sipas pretendimit rus është 91, por ky pretendim është i kontestuar dhe nuk është verifikuar nga burime të pavarura.[Reuters]
Kur një ngjarje e madhe nuk lë asnjë gjurmë
Kur një shtet deklaron se ka neutralizuar 91 dronë, pa asnjë dëm, pa asnjë viktimë dhe pa asnjë provë të dukshme, lind menjëherë një pyetje e thjeshtë, logjike dhe njerëzore:
A është kjo e besueshme?
Federata Ruse (Nëpërmjet Ministrit të jashtem Lavrov ) njoftoi se kishte parandaluar një sulm masiv ajror ndaj një rezidence të Vladimir Putin.
Ngjarja u paraqit si shumë serioze, si kërcënim i drejtpërdrejtë ndaj sigurisë shtetërore.
Por menjëherë pas deklaratës lindën dyshime, sepse:
nuk u publikua asnjë pamje,
nuk u paraqit asnjë provë teknike,
nuk pati asnjë dëshmi nga banorët lokalë.
Kjo ndodhi pikërisht në një moment delikat, kur:po flitej për negociata dhe armëpushim,
kishte presion ndërkombëtar për ulje të tensioneve,
dhe ndërhyrja diplomatike e Donald Trumpi bëntë presion të drejtpëdrejtë për një zgjidhje të shpejtë.
Prandaj pyetja kryesore nuk është vetëm “çfarë ndodhi?”, por edhe “pse u shpall pikërisht tani?”.
Analizë e përgjithshme!
Si dallohet një ngjarje reale nga një e sajuar
Në botën e sotme, luftërat nuk zhvillohen më në errësirë.
Një sulm ajror i madh:
shihet nga radarët,
ndiqet nga satelitët,
dëgjohet nga njerëzit,
lë copa metali në tokë,
regjistrohet nga telefonat.
Pra, ngjarjet reale lënë gjurmë.
Kur një ngjarje e madhe nuk lë asnjë gjurmë të pavarur, dyshimi nuk është teori konspirative, por arsyetim normal.
Pretendimi rus ishte ky:
91 dronë u nisën – 91 dronë u rrëzuan – asnjë depërtoi – asnjë dëm.
Në pamje të parë tingëllon si sukses spektakolar. Në praktikë, asnjë ushtri në botë nuk ka arritur kurrë diçka të tillë.
I.
Çfarë tha Rusia – dhe çfarë nuk tregoi
Sipas deklaratës zyrtare, mbrojtja ajrore ruse funksionoi në mënyrë perfekte. Por nuk u tregua:
asnjë pamje radarike,
asnjë imazh satelitor i pavarur,
asnjë fragment droni,
asnjë foto nga terreni,
asnjë dëshmi e civilëve.
Në luftën Rusi–Ukrainë, edhe për një dron të vetëm, zakonisht shfaqen video brenda minutave. Në këtë rast kemi heshtje totale¹.
II.
Si verifikohet normalisht një sulm me dronë (me fjalë të thjeshta)
Një sulm me 91 dronë nuk mund të fshihet, sepse:
Radarët – 91 objektiva krijojnë anomali të qarta.
Satelitët – shohin ditë e natë, edhe përmes reve.
Terreni – dronët bien, shpërthejnë, lënë mbetje.
Njerëzit – dëgjojnë zhurma, shohin flakë, filmojnë.
OSINT – gazetarë dhe studiues i verifikojnë këto të dhëna.
Në këtë rast, asnjë nga këto nuk është paraqitur publikisht.
III.
A ekziston mbrojtje ajrore 100%?
Përgjigjja e thjeshtë është: JO.
Asnjë sistem – Patriot, S-300/S-400, Iron Dome – nuk ka arritur kurrë sukses absolut.
Lufta në Ukrainë dhe përplasjet Iran–Izrael kanë treguar se:
disa dronë apo raketa kalojnë,
disa shmangin radarët,
disa godasin objektiva edhe të mbrojtura².
Prandaj lind pyetja logjike:
Pse vetëm në këtë rast Rusia paska arritur perfeksion absolut?
IV.
Kujt i interesonte më shumë kjo histori?
Këtu analiza bëhet shumë e qartë.
Rusia përfitonte:
justifikim për sulme të reja,
arsye për të ngadalësuar negociatat,dhe përfaqësonte demonstrimin se “jemi viktimë”.
Ukraina humbiste:
rrezikonte mbështetjen perëndimore,
i jepte Moskës pretekst për hakmarrje,
dëmtonte diplomacinë.
Pra, nga logjika e interesit, ngjarja i shërbente më shumë Moskës.
V.
Edhe pse Moska nuk donte paqe të shpejtë
Trump kërkonte fort për:
armëpushim të shpejtë,
negociata direkte,
ulje të tensioneve.
Por për Moskën, një paqe e shpejtë:
mund të ngrinte konfliktin pa fitime përfundimtare,
do t’i hiqte levat e presionit,
do ta kthente luftën në barrë politike të brendshme³.
Në këtë kuptim, Rusia ishte pala më e pakënaqur nga negociatat.
VI.
Vijat e kuqe që nuk u kapërcyen dhe
Mosmarrëveshjet kryesore ishin:
-Territori (aneksimet ruse),
-Mos perfshirja e Ukrainës në NATO ),
-Garancitë e sigurisë së Ukrainës,
-Koha (kërkohej shpejtësi kundrejt zvarritjes nga Rusia).
Kur këto vija të kuqe nuk kapërcehen, incidentet e paqarta shfaqen si mjete politike⁴.
VII.
Historia na e ka treguar këtë model
Shembuj të njohur:
Reichstag 1933 – incident – konsolidim pushteti,
Gleiwitz 1939 – incident – justifikim lufte,
Mukden 1931 – incident – pushtim,
Golfo i Tonkinit 1964 – incident – shkallëzim lufte ⁵,⁶,⁷.
Historia tregon se incidentet e paqarta shpesh përdoren për qëllime të qarta politike.
VIII.
Si mund të reagojë Kremlini pas këtij incidenti?
Bazuar në përvojën e deritanishme, reagimi i Kremlinit ndjek zakonisht një skemë të njohur:
1. Intensifikim sulmesh, të paraqitura si “hakmarrje legjitime”(Raprezalje)
2. Zvarritje e negociatave, duke thënë se “nuk negociohet nën kërcënim”.
3. Forcim i kontrollit të brendshëm, me më shumë siguri dhe më pak zëra kritikë.
4. Shkallëzim retorik ndaj Perëndimit, për frikësim dhe presion diplomatik.
5. Propagandë ndërkombëtare, sidomos në vende jo-perëndimore.
Por nuk pritet:
përdorim real i armëve bërthamore,
përballje direkte me NATO-n.Por sulme në mjete masive ajrore ndoshta dhe kundër rezidences se Zelenskit.
Incidenti, real apo jo, shërben si justifikim i gatshëm për veprime të planifikuara më parë.
IX.
Çfarë del nga gjithë kjo?
Kur bashkojmë:
mungesën e provave,
pamundësinë teknike të 100% suksesit,
momentin politik,
interesat reale,
incidenti në rezidencën e Putinit duket më shumë si instrument politik sesa si ngjarje ushtarake e provuar.
Prandaj pyetja që nuk mund të shmanget
Në luftërat moderne, e vërteta lë gjurmë.
Kur një ngjarje e madhe nuk lë asnjë gjurmë të pavarur, dyshimi është i ligjshëm.
Kështu qe pyetja përfundimtare nuk është vetëm:
“A ndodhi?”,
por mbi të gjitha:
“Kujt i shërbeu?”
Dhe kjo pyetje, në këtë rast, ka një përgjigje më të qartë se vetë incidenti.
_____
FUSNOTA
1.Institute for the Study of War (ISW), raporte mbi operacionet informative ruse.
2.RAND Corporation; IISS, analiza mbi mbrojtjen ajrore dhe dronët (2023–2024).
3. Lawrence Freedman, Ukraine and the Art of Strategy, Oxford University Press, 2023.
4. Timothy Snyder, The Road to Unfreedom, Crown, 2018.
5. Richard J. Evans, The Coming of the Third Reich, Penguin, 2003.
6. Ian Kershaw, Hitler: 1936–1945 Nemesis, Penguin, 2000.
7. Edwin E. Moïse, Tonkin Gulf and the Escalation of the Vietnam War, UNC Press, 1996.