Së fundmi është përhapur shpesh termi i sajuar “komb kosovar”. Ky nuk është një koncept shkencor, por një instrument propagandistik i Serbisë për të krijuar ndarje brenda kombit shqiptar. Qëllimi është i qartë: të përçahet identiteti kombëtar dhe të dobësohet kauza shqiptare në Ballkan. Ky manipulim është pjesë e një lufte hibride që Serbia po zhvillon kundër shqiptarëve, duke përdorur propagandën, agjentët e infiltruar, presionin diplomatik dhe manipulimet kulturore.
2. Çfarë është kombi? – Kriteret bazë
Studiuesit e njohur të kombit, si Ernest Renan, Anthony D. Smith dhe Ernest Gellner, kanë përcaktuar disa kritere thelbësore që e dallojnë një komb nga një grup etnik ose nga një shtet i thjeshtë:
1. Gjuha e përbashkët – çdo komb ka një gjuhë ose një grup dialektesh që e bashkojnë popullin. Shqiptarët kanë gjuhën shqipe, me dy dialekte kryesore, por me një standard të unifikuar[^1].
2. Historia dhe trashëgimia e përbashkët – kombi lidhet me kujtesën historike, me mitet dhe ngjarjet që kanë formuar ndërgjegjen e tij[^2]. Shqiptarët ndajnë rrënjë të përbashkëta pellazgjike dhe ilire, si dhe ngjarje të përbashkëta historike.
3. Territori historik – kombi lidhet me një hapësirë të përbashkët ku ka jetuar brez pas brezi[^3]. Shqiptarët kanë jetuar gjithmonë në trojet e tyre etnike, nga Shqipëria në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi e Çamëri.
4. Vetëdija kombëtare – ndërgjegjja e përkatësisë dhe gatishmëria për të sakrifikuar për kombin. Shqiptarët e kanë dëshmuar këtë në Lidhjen e Prizrenit (1878), Pavarësinë (1912) dhe Luftën e Kosovës (1999)[^4].
5. Simbolet e përbashkëta – flamuri, himni, figurat kombëtare dhe dëshmorët. Flamuri kuqezi është simboli i të gjithë shqiptarëve, pa dallim shteti[^5].
Nga këto kritere, është e qartë se shqiptarët përbëjnë një komb të vetëm, ndërsa “komb kosovar” nuk ka asnjë bazë shkencore.
3. Pse shpiket termi “komb kosovar”?
Ideja e “kombit kosovar” është një mjet për:
Të dobësuar unitetin shqiptar – duke e paraqitur Kosovën si një entitet më vete.
Të relativizuar identitetin shqiptar – për të mohuar lidhjen historike të Kosovës me trungun shqiptar.
Të manipuluar opinionin ndërkombëtar – Serbia shpesh e përdor këtë narrativë në bisedimet diplomatike për të penguar bashkimin kombëtar[^6].
Kjo nuk është e re: vjen që nga Naçertania e Ilija Garašanin-it (1844) dhe më pas nga Memorandumi i Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (1986), të cilat parashikonin përçarjen e shqiptarëve si hap drejt shtrirjes së Serbisë në territoret e tyre[^7].
4. Lufta hibride serbe
Sot Serbia nuk përdor vetëm armët klasike, por zhvillon një luftë hibride:
Propagandë mediatike: portale, rrjete sociale dhe analistë të paguar që shpërndajnë idenë e “kombit kosovar”.
Agjentë të infiltruar: individë që, shpesh për përfitime personale, i shërbejnë kësaj propagande.
Manipulime arsimore e kulturore: tentime për të krijuar dallime identitare në libra shkollorë dhe në jetën publike.
Presion diplomatik: Serbia përpiqet ta paraqesë Kosovën si një komb të ndarë për të ulur peshën e shqiptarëve në rajon[^8].
Cenimi i simboleve kombëtare: çdo fyerje apo sulm ndaj flamurit, figurave historike dhe shpirtërore shqiptare, e bërë nga njerëz të papërgjegjshëm apo të paguar, është pjesë e kësaj lufte hibride. Qëllimi është të futet grindje dhe urrejtje ndër shqiptarët e dy shteteve, duke goditur pikërisht simbolet që i bashkojnë.
—
5. Përfundim
Kombi shqiptar është një dhe i pandarë, pavarësisht ekzistencës së dy shteteve shqiptare: Shqipëria dhe Kosova. Çdo përpjekje për të krijuar një “komb kosovar” është pjesë e një strategjie serbe që synon të përçajë shqiptarët dhe të mohojë sakrificën e qindra dëshmorëve që dhanë jetën për flamurin kuqezi.
Të pranosh idenë e “kombit kosovar” do të thotë të injorosh gjakun e derdhur për liri dhe të bëhesh pjesë e lojës së pistë hibride të Serbisë. Shqiptarët, kudo që janë, duhet të mbajnë të gjallë ndërgjegjen kombëtare dhe të refuzojnë çdo përpjekje për ndarje.
_____
REFERENCAT:
[^1]: Ernest Renan, Qu’est-ce qu’une nation?, Paris: Calmann Lévy, 1882.
[^2]: Anthony D. Smith, The Ethnic Origins of Nations, Oxford: Blackwell, 1986.
[^3]: Ernest Gellner, Nations and Nationalism, Ithaca: Cornell University Press, 1983.
[^4]: Noel Malcolm, Kosovo: A Short History, London: Macmillan, 1998.
[^5]: Miranda Vickers, Between Serb and Albanian: A History of Kosovo, London: Hurst & Company, 1998.
[^6]: Ilija Garašanin, Načertanije (1844).
[^7]: Memorandumi i Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (SANU), Beograd, 1986.
[^8]: Sabit Syla, Lufta hibride kundër Kosovës, Prishtinë: Instituti i Historisë, 2020.
____