Një shkrim i rrallë i publikuar nga prestigjiozja “The New York Times”…!
27
Apr
2026
Huazuar nga FCB- Koha.
Një shkrim i rrallë i publikuar nga prestigjiozja “The New York Times” po rikthen në dritë një debat që shumëkush është munduar ta heshtë: Faktin se rrugët e Athinës dhe shtëpitë e “grekëve” të dikurshëm gumëzhinin nga gjuha shqipe.
Ky nuk është thjesht një thashethem, por një dëshmi e dhimbshme e një kombi që u detyrua të ndryshonte identitetin për hir të politikës evropiane.
Në shkrimin me titull “Vdekja e një Argumenti”, nxirret në pah një e vërtetë tronditëse përmes një citimi që të rrëqeth mishin:
“Ne flisnim shqip dhe e quanim veten Romakë (vendas), por pastaj erdhën mendimtarët e mëdhenj si Winckelmann, Goethe, Victor Hugo e Delacroix. Ata na thanë: ‘Jo, ju nuk jeni këta që mendoni. Ju jeni Helenë, pasardhës direktë të Platonit dhe Sokratit’.”
Si u transformua një popull?
Sipas këtij argumenti, Evropa e shekullit të 19-të kishte nevojë për një “Greqi antike” të gjallë për të përmbushur idealet e saj romantike. Kështu, një popull i tërë që komunikonte në shqip dhe kishte një kulturë krejt tjetër, u ngarkua me peshën e rëndë të trashëgimisë së antikitetit. Ky proces i dhunshëm i ndryshimit të identitetit krijoi një komb që, sipas autorit, mbart një barrë që nuk ishte e tij, duke e pasur të vështirë “të shërohet” edhe sot e kësaj dite.
Kjo dëshmi përforcon atë që shumë historianë e dinë: se Arvanitët dhe shqiptarët ishin shtylla kurrizore e asaj që sot njihet si Greqi. Nga veshjet e tyre kombëtare (fustanella) që u bënë simbol grek, e deri te gjuha që u zëvendësua me forcë, historia e vërtetë e Ballkanit fsheh faqe që sapo kanë filluar të lexohen drejt. Kur NYT shkruan se “Grekët e lashtë flisnin shqip”, kjo nuk është thjesht një provokim, por një thirrje për të parë të vërtetën në sy.
Pyetje për ju:
A mendoni se historia e Ballkanit është manipuluar për të fshirë gjurmët e shqiptarëve nga vendet ku ata ishin zotër? Sa e njohin të rinjtë tanë këtë pjesë të fshehur të historisë?
Shkruani mendimin tuaj në koment dhe shpërndajeni këtë post! Le ta marrin vesh të gjithë se çfarë thonë mediat më të mëdha të botës për rrënjët tona!
Shënim: Redaksia, diplomacia. dk nuk e merr përgjegjësinë për pikëpamjet e autorit në shkrimin e botuar! Respekt!