Pas publikimit të deklaratës së Organizatës së Veteranëve të Luftës (OVL) në rrjetet sociale¹, terreni ndryshoi pothuajse menjëherë. Ajo që pasoi nuk ishte një shpërthim spontan mospajtimi, as një debat plural mbi prova, dokumente apo metodologji. Ishte një renditje. Çdo fazë mbërriti në kohë, në rend, me një koherencë të brendshme që nuk i ngjante rastësisë.

Vetë deklarata e kornizoi hulumtimin tonë jo si akt gazetaresk, por si shkelje morale ndaj luftës. Nuk identifikoi ndonjë pasaktësi faktike. Nuk sfidoi dokumente apo dëshmitarë. Nuk ngriti pyetje metodologjike. Përkundrazi, shpalli plagosje kolektive, fyerje dhe dëm kombëtar. Ky formulim kishte peshë, sepse në kulturën politike të pasluftës në Kosovë, akuza për “dëmtim të luftës” nuk funksionon si kritikë. Ajo funksionon si autorizim.

Brenda orësh, reagimi u zhvendos nga faqja e Organizatës drejt një rrjeti më të gjerë llogarish, faqesh dhe figurash mediatike². Modeli që pasoi pasqyronte, me një përpikëri tronditëse, sekuencën e përshkallëzimit që ne dokumentuam në hulumtimin tonë të 4 shkurtit³.

Përshkallëzimi i parë i jashtëm erdhi përmes një llogarie në Facebook që operonte me emrin “Faton Faton”, e cila më 5 shkurt publikoi një video⁴ që më paraqiste si aset të inteligjencës serbe dhe ruse. Postimi nuk doli në vakum. Ai u shpërnda menjëherë nga Milaim Zeka, një figurë publike me një histori të gjatë përfshirjeje në luftëra narrative rreth Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë⁵.

Përshkrimi i Zekës nuk la hapësirë për dyshim. Ai më shpalli të arratisur, më ngarkoi me akuza për krime seksuale ndaj fëmijëve dhe e riformuloi raportimin tim si persekutim të luftës dhe të atyre që, sipas tij, ishin ndjekur nga Serbia. Këto nuk janë akuza të rastësishme. Në operacionet e dezinformimit, akuzat për devijime seksuale dhe dhunë ndaj fëmijëve përdoren pikërisht sepse janë shkatërruese për reputacionin. Ato nuk ftojnë debat. Ato kërkojnë përjashtim.

Vetë videoja kërkon përshkrim të saktë. Ajo u paraqit si hetim. Emëroi një medium të trilluar, pretendoi posedimin e “shtatë orë e dyzet e dy minuta” përgjimesh dhe premtoi publikim të afërt. Përmendi takime në hotele të caktuara, emra drejtuesish të shërbimeve sekrete, partneritete seksuale të sajuara dhe mbrojtje institucionale nga prokurorë ndërkombëtarë.

Asgjë nga këto nuk u prodhua. Asnjë përgjim nuk u publikua. Asnjë medium nuk u shfaq. Ne bëmë një kërkim shterrues për “Mediumi Demaskimi” në regjistra domenesh, arkiva mediash, platforma të mbyllura dhe rrjete sociale. Nuk ekzistonte asnjë gjurmë e tij.

Narracioni i zërit shfaqi karakteristika që përputhen me sintezë zanore të inteligjencës artificiale. Kadenca, uniformiteti tonal dhe mungesa e variacionit natyror të të folurit përputheshin me modele të njohura të zërave të gjeneruar artificialisht. Kjo ka rëndësi, sepse mediat sintetike nuk përdoren për t’i bindur skeptikët. Ato përdoren për ta mbushur hapësirën informative shpejt, lirë dhe në mënyrë të përsëritur.

Brenda pak orësh, e njëjta video u shfaq në të paktën dhjetë llogari të tjera. Disa kishin pak ose aspak përmbajtje personale. Të tjera ishin të lidhura drejtpërdrejt me figura publikisht besnike ndaj Hashim Thaçit. Efekti ishte shumëfishim, jo verifikim. Një fabrikim i vetëm u bë i besueshëm përmes përsëritjes.

Ky përshkallëzim nuk mund të kuptohet pa kontekst.

Në shkurt 2025, bashkëpunëtori i Milaim Zekës, Halit Sahitaj, u përpoq të më bindte të publikoja materiale të fabrikuara⁶ që synonin Dhomat e Specializuara të Kosovës dhe ish zv-drejtorin e inteligjencës amerikane Richard Grenell. Më ofruan para. Kur i refuzova, oferta u riformulua si “mbështetje”. Unë e dokumentova komunikimin, i verifikova materialet dhe e ekspozova tentativën si një operacion kompromati të dizajnuar për ta minuar procesin e Hagës⁷. Ky ekspozim mbylli rrugën e heshtur.

Ajo që pasoi në shkurt 2026 ishte rruga e zhurmshme.

Faza tjetër solli ndotje vizuale. Nexhmi Muçiqi publikoi një video⁸ ku pamje të miat të të folurit u montuan pranë komenteve në gjuhën serbe që e përshkruanin Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës si organizatë terroriste. Bashkimi i videove ishte i qëllimshëm. Ai synonte të nënkuptonte përputhje, jo debat.

Muçiqi më pas shpërndau një imazh të fytyrës sime me mbishkrimin “Made in Serbia”, shoqëruar me tekst që më lidhte me një oficer të inteligjencës ruse, kërcënonte me “zbulime” të ardhshme dhe pretendonte se unë kisha mbrojtje nga gjykata ndërkombëtare⁹. Gjuha nuk ishte analitike. Ishte degraduese, e seksualizuar dhe kërcënuese. Funksioni i saj ishte të zhveshte subjektin nga njerëzorja dhe ta bënte dëmin të mendueshëm.

Në këtë pikë, fushata i shumëfishoi rolet.

Agim Dreshaj, figurë e lidhur publikisht me Partinë Demokratike të Kosovës dhe besnike ndaj Hashim Thaçit, ndërhyri duke e kornizuar punën time si tradhti, jo si gabim. Kontributi i tij nuk sfidoi fakte. Ai forcoi përjashtimin. Ky është një veprim klasik legjitimues: kur besnikë politikë të identifikueshëm japin sinjal, aktorët periferikë ndihen të autorizuar të përshkallëzojnë dhunën¹⁰.

Sali Rexhaj mori një funksion tjetër. Aktiviteti i tij u fokusua në monitorim. Pamjet tregojnë se ai vëzhgonte se kush ndërvepronte me postimet e mia, kush i pëlqente dhe kush angazhohej me to¹¹. Kjo sjellje nuk është retorike. Është disiplinuese. Mbikëqyrja e lidhjeve krijon efekt ftohës pa lëshuar kërcënime të drejtpërdrejta.

Njëkohësisht, intensifikimi përmes llogarive fiktive u shtua. Një profil me emrin “Shkodran Shkodra” u verifikua si identitet i rremë¹² i lidhur me Milaim Zekën. Ky profil përsëriste të njëjtat akuza bazë, duke krijuar iluzionin e konfirmimit të pavarur. Kjo teknikë, e njohur në studimet e dezinformimit si pluralitet i rremë, krijon ndjenjë konsensusi pa prova.

Një tjetër llogari, “Nusret Mulaku”, përdori një taktikë keqpërfaqësimi¹³. Ai shpërndau një pamje nga një sesion mentorimi profesional dhe pretendoi se aty kishte pjesëmarrës rusë. Në realitet, imazhi ishte nga një punëtori profesionale për siguri dhe raportim lufte e mbajtur për fotoreporterë ukrainas. Pjesëmarrësit ishin ukrainas. Tema ishte etika, siguria dhe dokumentimi i krimeve të luftës.

Ky veprim është domethënës. Dezinformimi rrallë shpik gjithçka. Ai riciklon materiale autentike, ua heq kontekstin dhe i rishfaq si provë të së kundërtës. Kështu, e pavërteta paraziton mbi realen.

Më 5 shkurt, fushata fitoi mbulesë akademike.

Ragip Gjoshi, një profesor universitar, publikoi një ese të gjatë¹⁴ që i sulmonte gjetjet tona hulumtuese. Ai e përshkroi si të rrezikshëm për Kosovën, e akuzoi hulumtimin tonë se funksiononte si gjykatë paralele dhe paralajmëroi se mund të instrumentalizohej ndërkombëtarisht. Teksti i tij u përqendrua te imazhi, reputacioni dhe koha.

Ajo që nuk bëri ishte angazhimi substancial me modelet e dokumentuara, arkitekturën e provave apo historinë e vrasjeve politike të pazbardhura. Në vend të kësaj, vetë raportimi u shpall problem. Ky është një veprim kyç. Kur hulumtimi gazetaresk kornizohet si rrezik kombëtar, shtypja shndërrohet në detyrë.

Më 7 shkurt, përshkallëzimi hyri në një fazë të dytë sintetike. Një tjetër video e gjeneruar me inteligjencë artificiale qarkulloi, këtë herë nga një llogari e rreme me emrin “Ardi Ardi”¹⁵, sërish e lidhur me Milaim Zekën¹⁶. Videoja sugjeronte se gjoja një ministër serb më admironte për raportimin tim kundër UÇK-së. Implikimi ishte i thjeshtë: lavdërimi nga armiku barazohet me tradhti.

Kjo është propagandë e testit të besnikërisë. Ajo e shemb kompleksitetin në refleks. Nëse armiku pajtohet me ty, ti duhet të eliminohesh.

Faza e portaleve

Një portal lokal, Gjilani SOT, publikoi¹⁷ një shkrim që bashkonte skandale të palidhura me një sulm ndaj meje, duke më akuzuar se ricikloja narrativa të prokurorisë serbe, gënjeja për aktakuza dhe sulmoja NATO-n dhe SHBA-në. Struktura ishte thelbësore. Duke e vendosur emrin tim pranë keqbërjeve të tjera, shkrimi normalizoi fajësinë përmes shoqërimit.

Një tjetër portal nga qyteti im, Zerogjasht¹⁸, ndoqi të njëjtën linjë. Ai përsëriti të njëjtat akuza bazë, shtoi pretendime financiare të paverifikuara dhe e kornizoi punën time si armiqësore ndaj interesave perëndimore. Gjuha ishte përfundimtare. Nuk ftonte përgjigje. Shpallte verdikt.

Në këtë pikë, sekuenca ishte e plotë.

Një deklaratë veteranësh¹⁹ e kornizoi hulumtimin tonë si tradhti. Media sintetike futi akuza shkatërruese. Llogari të rreme të prodhuara nga Milaim Zeka i shumëfishuan këto pretendime. Figurat besnike të Hashim Thaçit e normalizuan dhunën. Kritika akademike e shpalli hulumtimin rrezik. Media e lau narrativën në përhershmëri.

Ky operacion nuk është aksidental. Ai pasqyron saktësisht metodologjinë e dokumentuar në hulumtimin tonë të 4 shkurtit.

1. Së pari vjen delegjitimimi. Subjekti zhvishet nga përkatësia.
2. Së dyti vjen ndotja. Subjekti lidhet me armiq të jashtëm dhe devijim moral.
3. Së treti vjen gjuha e pasojës. Kërkesa për arrest, ndjekje penale, heshtje e vrasje.
4. Së katërti vjen pastrimi. Përsëritja mediatike e shndërron akuzën në “të vërtetë” ambientale.

Kjo nuk është unike për Kosovën. Studiues të taktikave të frikësimit politik kanë dokumentuar sekuenca identike në shoqëri të tjera pas-konflikti.

• Zeynep Tufekci ka përshkruar se si publiku i rrjetëzuar shndërrohet në turmë ndëshkuese.
• Jason Stanley ka treguar se si propaganda e kthen kritikën në tradhti.
• Kathleen Hall Jamieson ka dëshmuar se si përsëritja zë vendin e verifikimit.

Ajo që ka rëndësi këtu nuk është nëse çdo pjesëmarrës ishte i koordinuar me vetëdije. Koordinimi nuk kërkon komandë qendrore. Ai kërkon skenarë të përbashkët, interesa të përputhshme dhe autoritet lehtësues.

Organizata e Veteranëve të Luftës nuk lëshoi kërcënime. Ajo bëri diçka më vendimtare. E kornizoi hulumtimin si cak legjitim dhe më pas refuzoi të moderonte qoftë edhe një koment urrejtjeje apo kërcënimi. Duke vepruar kështu, krijoi një mjedis lehtësues dhe nxitës.

Ky mjedis ka peshë sepse ekziston në një kontekst ku frikësimi tashmë ka kaluar në hapësirën fizike. Shtëpia e familjes sime u vandalizua vitin e kaluar²⁰. Prona private u shënjestrua. Unioni Kombëtar i Gazetarëve Britanik e dënoi sulmin²¹, mediat në Kosovë heshtën²². Askush nuk u mbajt përgjegjës.

Në këtë sfond, thirrjet për arrest, burgosje dhe ekspozim e vrasje nuk janë abstrakte. Ato janë pjesë e një vazhdimësie.

Struktura e interesit është e qartë. Nëse vëmendja prokuroriale zgjerohet drejt vrasjeve politike të pazbardhura, nëse rastet e heshtura rihapen, ata që lidhen me konsolidimin e pasluftës përballen me rrezik ekzistencial. Mbrojtja më e shpejtë nuk është kundërshtimi. Është ta bësh raportimin të rrezikshëm.

Pikërisht për këtë arsye dokumentimi i këtyre reagimeve ka rëndësi. Ato nuk e dobësojnë raportimin tonë. Ato e vërtetojnë atë.

Faza e Pastrimit në Media

Në vazhdim do ta tregojmë mënyrën se si mediat kombëtare dhe figurat e larta publike reaguan sapo kjo fushatë hyri në hapësirën kryesore informative, dhe se si heshtja, smadhimi dhe indinjata selektive funksionuan jo si neutralitet, por si rreshtim.

Kur kjo fushatë hyri në hapësirën mediatike kryesore, ajo nuk u zbut. Përkundrazi, ajo u disiplinua. Gjuha u bë më e rregullt, akuzat më të standardizuara dhe objektivi më i qartë. Nuk ishte më vetëm delegjitimimi i një gazetari. Ishte ndërtimi i një kornize publike ku vetë fakti që dikush lexonte, pëlqente apo referonte raportimin tonë duhej të trajtohej si devijim politik.

Më 6 shkurt 2026, Gazeta Express, një medium i njohur për afërsinë e tij me rrethin politik të Hashim Thaçit, e hapi këtë fazë²³ me një mesazh që në pamje të parë dukej mbrojtës, por në thelb ishte ndëshkues. Në emisionin “Kosova Live”, aktivistja Elena Uka deklaroi se as Vudi Xhymshiti dhe as Adem Salihaj “nuk mund ta mposhtim UÇK-në”. Ajo nuk foli për prova. Nuk përmendi dokumente. Nuk adresoi asnjë element konkret të hulumtimeve tona. Ajo përdori një formulë simbolike: Ushtria Çlirimtare e Kosovës si trup i pathyeshëm dhe çdo kritikë si përpjekje armiqësore për ta “mposhtur”.

Referenca ndaj “gjeneralëve më të mëdhenj të Amerikës” nuk ishte e rastësishme. Ajo shërbeu për ta ngritur një mburojë imagjinare të autoritetit mbi një debat që, në thelb, nuk kishte të bënte me luftën, por me vrasjet politike të pasluftës dhe mekanizmat e pushtetit. Në këtë formulim, faktet nuk kishin më rëndësi. Ato u shpallën “skenarë” dhe “spekulime”, ndërsa e vërteta u përkufizua si diçka e dhënë, e padiskutueshme, e mbrojtur nga autoriteti moral i luftës dhe aleancave.

Të njëjtën ditë, Periskopi.com e zhvendosi vëmendjen nga përmbajtja e raportimit tek një objektiv tjetër: kush e kishte pëlqyer atë. Artikulli nuk u ndërtua rreth asaj që ishte shkruar, por rreth faktit se Suzana Gërvalla, nëna e Ministres së Punëve të Jashtme Donika Gërvalla, kishte shfaqur pëlqim ndaj shkrimit tonë²⁴. Ky veprim u përshkrua si “qëndrim skandaloz”, ndërsa unë u cilësova si “gazetar i vetëquajtur”, pa platformë, pa redaksi dhe pa adresë.

Kjo ishte një zhvendosje domethënëse. Media nuk po i drejtohej më publikut për ta bindur se raportimi ishte i gabuar. Ajo po sinjalizonte se kushdo që shfaqte simpati apo interes për të, duhej të ekspozohej dhe të vihej në shënjestër. Artikulli shkoi më tej, duke e futur çështjen në një narrativë politike më të gjerë, ku procesi në Hagë dhe qëndrimet e Donika Gërvallës u paraqitën si kontradiktore dhe të dyshimta. Në këtë mënyrë, raportimi ynë u përdor si mjet për të ndërtuar dyshim dhe presion mbi aktorë të tjerë politikë.

Po atë ditë, Gazeta Blic, një medium i afërt me rrethin e Sami Lushtakut dhe segmente të LDK-së, riprodhoi pothuajse fjalë për fjalë deklaratat e Elena Ukës²⁵. Struktura ishte e njëjtë. Mesazhi ishte i njëjtë. UÇK-ja nuk mund të “mposhtet”. Akuzat janë spekulime. E vërteta është diku tjetër, por pa u specifikuar kurrë. Ky riprodhim mekanik tregoi se narrativi tashmë ishte standardizuar dhe po qarkullonte si formulë, jo si analizë.

Më 7 shkurt, një portal tjetër Veriu.info e thelloi këtë qasje duke identifikuar një tjetër “shkelje”: një ish-kandidat i Vetëvendosjes për deputet, Luan Gacaferri, kishte pëlqyer shkrimin²⁶. Edhe këtu, fokusi nuk ishte përmbajtja. Ishte akti i pëlqimit. Një klikim u trajtua si pozicion politik. Një reagim minimal u shndërrua në provë devijimi. Artikulli e përshkroi shkrimin si “pa asnjë mbështetje” dhe më cilësoi sërish si “gazetar i vetëquajtur”, duke e mbyllur rrethin e delegjitimimit personal.

Gazetametro.net e mori të njëjtin material dhe e paketoi me një gjuhë më agresive, duke shtuar tallje dhe etiketime ideologjike²⁷. Sërish, objekti ishte i njëjtë: kush kishte pëlqyer shkrimin dhe çfarë nënkuptonte kjo për besnikërinë e tij politike. Ky lloj diskursi nuk synon të bindë. Ai synon të frikësojë. Mesazhi implicit është i qartë: leximi dhe reagimi janë akte që mbikëqyren.

Nacionale, platforma e drejtuar nga Berat Buzhala, e ngriti këtë logjikë në një nivel tjetër. Artikulli²⁸ nuk u mjaftua me Suzana Gërvallën. Ai e ndërtoi një narrativë familjare dhe politike, duke lidhur veprimet e nënës me punën e vajzës së saj dhe duke i paraqitur të dyja si pjesë të një “propagande” kundër UÇK-së. Deputeti i PDK-së, Artan Behrami, u citua duke ironizuar publikisht dhe duke sugjeruar se Donika Gërvalla nuk duhej të ishte kurrë në pozicione kyçe shtetërore.

Këtu, raportimi ynë u shndërrua në pretekst për një sulm të koordinuar politik. Ai u përdor për të goditur kundërshtarë, për të delegjitimuar institucione dhe për të forcuar një vijë ndarëse: kush është “me ne” dhe kush është “kundër nesh”. Nuk kishte asnjë përpjekje për t’i verifikuar pretendimet tona. Nuk kishte asnjë interes për metodologjinë. Kishte vetëm një interes për disiplinim.

Sinjali.com, një tjetër medium i afërt me rrjete të fuqishme politike dhe juridike, e ripërsëriti të njëjtën skemë. Artikulli²⁹ i tyre ishte pothuajse identik në strukturë dhe gjuhë me atë të Periskopit. Unë u paraqita sërish si “i vetëquajtur gazetar”, pa kredenciale, pa platformë, ndërsa pëlqimi i shkrimit nga Suzana Gërvalla u trajtua si akt i papranueshëm. Në fund, theksi u kthye te fakti se gjykimi në Hagë ishte në fazën përfundimtare, duke sugjeruar se çdo diskutim publik në këtë moment ishte i dëmshëm dhe i dyshimtë.

Kur këto materiale lexohen veç e veç, ato mund të duken si reagime të ndara. Kur vendosen në rend kronologjik, ato tregojnë diçka tjetër. Tregojnë një zhvendosje të qëllimshme nga debati mbi faktet drejt kontrollit të sjelljes publike.

Një qasje e tillë u shënua edhe në programin Debat Plus të Hënën më 9 Shkurt.

Media nuk po pyeste “a është e vërtetë?”. Media po pyeste “kush po e pëlqen?” dhe “pse po e pëlqen?”.

Kjo është faza ku heshtja bëhet strategji dhe britma bëhet mjet. Ata që nuk reagojnë, legjitimojnë. Ata që bërtasin, disiplinojnë. Ata që shfaqin indinjatë selektive, rreshtohen.

Në këtë fazë, fushata nuk kishte më nevojë për video sintetike apo llogari të rreme. Ajo kishte hyrë në trupin e medias. Dhe kur media e merr përsipër rolin e rojës së besnikërisë, kufiri mes informacionit dhe presionit zhduket.

Kjo nuk ishte neutralitet. Ishte pozicionim.

Dhe pikërisht këtu, modeli që dokumentuam më 4 shkurt u mbyll në rreth të plotë. Hulumtimi ynë u shpall kërcënim. Gazetari u shpall problem. Lexuesi u shpall i dyshimtë. Dhe media, në vend që të ndriçonte, zgjodhi të rreshtohej.