Në atmosferën aktuale politike të Maqedonisë së Veriut po instalohet një frymë e rrezikshme që synon zhbërjen e arritjeve të deritanishme të shqiptarëve, duke përdorur mekanizmat shtetërorë si mjet represioni dhe margjinalizimi. Ky proces nuk është i ri, por një vazhdimësi e injorimit sistematik të vullnetit shqiptar që zë fill me Referendumin e vitit 1992 për Autonomi Politike dhe Territoriale. Edhe pse në atë kohë shqiptarët votuan masivisht pro vetëvendosjes dhe barazisë, institucionet e Shkupit nuk e morën kurrë për bazë këtë vullnet plebishitar, duke hedhur bazat e një shteti që shqiptarët i sheh si dekor e jo si bashkëpronarë. Sot, kjo trashëgimi mohimi po kulmon me përpjekjet e qeverisjes së re për të goditur shtyllat kryesore të ekzistencës kombëtare: gjuhën, arsimin dhe përfaqësimin e drejtë. Goditja më e rëndë po tentohet përmes Gjykatës Kushtetuese, ku nismat për shfuqizimin e neneve kyçe të Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve konsiderohen si një akt i hapur armiqësor që kthen vendin në periudhën e para vitit 2001. Ky represion ligjor nuk është thjesht një procedurë burokratike, por një mjet për të penalizuar shqiptarët në drejtësi dhe komunikim me shtetin, duke i reduktuar ata në qytetarë të rendit të dytë. Në sferën e punësimit dhe barazisë sociale, heqja e mekanizmit të “Balancuesit” ka krijuar një vakum ligjor që po përdoret për të bllokuar punësimet e reja të shqiptarëve në administratën shtetërore, duke nxitur në mënyrë indirekte largimin e rinisë drejt mërgimit. Raportet mediatike flasin për një rritje të arrogancës institucionale, ku burokracia po shndërrohet në një mur të pakalueshëm për kërkesat e shqiptarëve për investime kapitale në shkollim dhe infrastrukturë. Shkurtimi i fondeve për komunat e udhëhequra nga shqiptarët dhe vonesat e qëllimshme në projekte arsimore po krijojnë një pabarazi sociale të qëllimshme, e cila synon degradimin ekonomik të këtyre zonave.

Kjo strategji e brendshme e spastrimit “të butë” gjen mbështetje edhe në faktorë të jashtëm, ku politika e Turqisë përmes klerit mysliman luan një rol kyç në tjetërsimin dhe largimin e shqiptarëve. Analizat kritike tregojnë se qeveria turke, duke shfrytëzuar fenë si mjet diplomatik, ka krijuar një infrastrukturë klerikale që shpesh inkurajon identifikimin fetar mbi atë kombëtar, duke lehtësuar procesin e asimilimit dhe shpërnguljes. Përmes kontrollit të agjendave fetare, po tentohet krijimi i një mjedisi ku shqiptarët ndihen më shumë pjesë e një bashkësie fetare mbikombëtare sesa zotërues të tokës së tyre. Ky instrument i klerit, i kombinuar me represionin e Shkupit, shërben si një valvul shkarkimi që e shtyn popullsinë drejt braktisjes së vendit. Përballë kësaj makinerie, zërat përparimtarë brenda klerit po luftojnë për të ruajtur boshtin kombëtar. Historia dhe e tashmja jonë janë të mbrujtura me emrat e patriotëve që nuk bënë kompromis me pushtetin, siç ishte rasti i hoxhës vizionar Idriz Gjilani në Kosovë, apo hoxhë Said Najdeni (Hoxhë Voka) në Dibër, i cili u bë simbol i arsimit shqip. Në kohët tona, klerikë si Tim Shkupi (Musa Lamallari), i cili identifikohet si imam i shqiptarëve dhe mbron me forcë doktrinën kombëtare kundër ndikimeve të huaja, dëshmojnë për rezistencën e gjallë. Figura si ai, së bashku me klerikë si Mulla Xhevat Kryeziu në Kosovë apo hoxhë Zeqirja Idrizi në Maqedoni, po përballen me indiferencën dëshpëruese të partive politike shqiptare. Këto subjekte, të zhytura në kalkulime pushteti, po dështojnë të mbrojnë këta klerikë atdhetarë si Dr. Musli Verbani, duke i lënë ata të pambrojtur përballë linçimeve dhe presionit të strukturave që i shërbejnë një agjende antishqiptare.

Në këtë udhëkryq, shteti shqiptar duhet të pushojë së qeni një vëzhgues pasiv dhe të shndërrohet në arkitektin e një boshti kombëtar që integron të gjitha besimet fetare. Tirana zyrtare duhet të ushtrojë ndikimin e saj diplomatik për të mbështetur klerikët atdhetarë, duke promovuar modelin e harmonisë ku identiteti etnik qëndron mbi dogmat e huaja. Për të sensibilizuar opinionin publik nevojitet një mobilizim urgjent që tejkalon interesat partiake, duke filluar nga ndërtimi i një fronti intelektual-klerikal e deri te ndërkombëtarizimi i këtij represioni në institucionet evropiane. Vetëm përmes një bashkëpunimi të ngushtë ndërfetar, ku kisha dhe xhamia flasin shqip dhe mbrojnë interesin kombëtar, mund të garantohet që feja të mbetet një element uniteti dhe jo një mjet për zbrazjen e trojeve. Heshtja sot është bashkëfajësi në projektin e tjetërsimit të qenies sonë në këto troje.

Burimi i informacionit: Ky shkrim bazohet në analizën e zhvillimeve historike që nga Referendumi i vitit 1992, raportet aktuale të Entit Shtetëror të Statistikave mbi emigrimin, dokumentimin e nismave të Gjykatës Kushtetuese kundër gjuhës shqipe dhe hulumtimet mbi veprimtarinë e klerikëve patriotë përballë ndikimeve të huaja.